English

Hızlı Erişim


Bu Dergi DOI ve Crosscheck üyesidir


Fetih Sonrası İstanbul’un İskânı: Değişen Şehirli ve Evini 1455-1471 Kaynakları Üzerinden Okumak
(Habitation of Constantinople after the Conquest: Changing of the City Dwellers and their Houses )

Yazar : İbrahim Canbulat    
Türü :
Baskı Yılı : 2019
Sayı : 9-2
Sayfa : 706-740


Özet
Bu makale Osmanlı Evi: Strüktür ve Formun Evrimi (Canbulat, The Ottoman House / Evolutıon of Structure and Form, 2017) başlıklı araştırmanın bir bölümü olarak gelişti. İstanbul, Osmanlı evinin gelişiminde Bizans-Osmanlı senkretiği ve devamında evrimi açısından çok önemli bir yer tutar. Fetih’in hemen ardından başarılı bir sosyal mühendislik projesi olarak İstanbul’un İskanı gerçekleştirilmiştir. Sürgünlerle de desteklenen nüfus kazandırma işlevi ve gelen nüfusun kentsel iş bölümüne katılımları, bir Türk – İslam yerleşme dizgesi olan mahallelerin oluşturulması ile gerçekleşmiştir. Bu araştırma yalnızca konutu çalışma alanı olarak ele almaktadır. Zaten İstanbul’un kentsel dokusunun ana öğeleri olan saray, cami, imaret, medrese, çarşı ve benzeri kamusal yapılar çok sayıda araştırma ve yayına konu olmuş bulunmaktadır. Yazının girişinde Fetih öncesi ve hemen sonrası Konstantiniyye’nin sosyal ve fiziki olarak ne noktada olduğu incelenmektedir. Fetih’ten iki yıl sonra gerçekleştirilen 1455 ve İstanbul’un iskânının sonuçlarını saptamak için yapılan 1477 Tahrirleri, iskanın niteliği hakkında çok ayrıntılı bilgi sağlamaktadır. Bunlar kadar önemli diğer bir kaynak ise 1470–1471 gibi tamamlanmış bulunan Fatih Vakfiyelerinde bulunan el-Akarat bölümüdür ki iki tahrir arasında anlamlı bir kesit vermektedir. Başlangıçta iskân için Bizans–Konstantiniyye evinin kullanılmış olduğu kesindir. Tahrirler ve Fatih Vakfiyeleri hanelerle ilgili sosyal bilgi yanında evlerin özellikleri ve durumu ile ilgili olarak da önemli bilgiler de vermektedir. Bu araştırma ile “Osmanlı Evi”nin en belirleyici özelliği olacak ahşap yapının ilk örnekleri olan çartakları Bizans manastırlarında buluyor ve zaman içinde tadilatlar ve özellikle gurfeler şeklinde ortaya çıkan muktes yapılarla yaygınlık kazanmaya başladığını görüyoruz.

Anahtar Kelimeler
İstanbul’un İskanı, Fetih Sonrası İstanbul Evleri

Abstract
This article has developed as a chapter of the research on the (Canbulat, The Ottoman House / Evolutıon of Structure and Form, 2017). Istanbul has unique position in the development of the Ottoman house in terms of Byzantine - Ottoman syncretism and its evolution in continuity. Immediately after the conquest of Istanbul, as a successful social engineering project inhabitation of İstanbul was carried out. The inhabitation supported by exiles and the participation of the population in urban economy is accomplished by the formation of neighborhoods as Turk - Islam settlement organizations. This research deals only with “houses” as a study area. Already the monumental elements of Istanbul's urban structure, palaces, mosques, imarets, madrasas, bazaars and similar public structures have been subject to numerous research and publications. This article first examines what social and physical states of Constantinople just before and after the conquest. 1455, two years after the conquest, and 1477 surveys, which was carried on determining the consequences of the inhabitation of Istanbul, provide very detailed information about the characteristics of the dwellers as well as their habitat. Another source further and not less important than these is the al-Akarat section of the Fatih Foundations’ Scripts, which was completed in 1470 - 1471, provides a significant cross-section between the above-mentioned surveys. Evidently, the existing Byzantine - Constantinople houses were used for the inhabitation of the new dwellers in the beginning. The records of the surveys and Fatih Foundations’ Scripts also provide us with valuable data about the characteristics and conditions of the early Constantinople - Istanbul houses. With this research, we find the earliest examples of wooden constructions “chartaks” in Byzantine monasteries which will gradually become the most decisive feature of the "Ottoman House", and we see that over time they are beginning to become widespread with modifications and annex constructions like "gurfes" as a stage on the evaluation of “Ottoman House”.

Keywords
Inhabitation of Constantinople, Constantinople’s Houses After the Conquest

Gelişmiş Arama


Duyurular

    Yayına Kabul Edilecek Bilimsel Alanlar

    Beşeri ve Sosyal Bilimler alanında makaleler yayınlayan JoHUT, hakemlik sürecindeki sorunlar nedeniyle ve TR Dizin v.b indekslerde taranma şartlarından biri olan belirli bir alana yönelik yayın yapma şartını yerine getirmek amacıyla alan sınırlamasına gitmektedir. Bu bağlamada, 2021 yılından başlayarak Türk Dili ve Edebiyatı, İngiliz Dili ve Edebiyatı, Resim, Müzik, Eğitim Bilimleri, Hukuk, Ekonomi, Ekonometri, Üretim Yönetimi, Maliye, Muhasebe ve Finans, Dış Ticaret, İlahiyat alanlarındaki makaleler kabul edilmeyecektir.  Yazar ve hakemlere duyurulur.


    Haziran 2020 Sayısı

    Dergimizin Haziran 2020 Sayısı (Cilt: 10, Sayı:2) yayınlanmıştır. Tüm hakem ve yazarlarımıza katkıları için teşekkür ederiz.


Derginin Yeni Adı (2020 yılı 10. ciltten itibaren)
Journal of Humanities and Tourism Research
Derginin Eski Adı
Karabük Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi (2010-2020)
ISSN: 1309-436X eISSN:2147-7841 (2013-2020)

Adres :Journal of Humanities and Tourism Research
Telefon :0370 418 86 00 Faks :0 370 418 83 33
Eposta :nturker@karabuk.edu.tr

Web Yazılım & Programlama Han Yazılım Bilişim Hizmetleri